Kredyty frankowe

Dochodzenie roszczeń przeciwko bankom w sprawach o kredyty frankowe

Problematyka dotycząca roszczeń wynikających z zawarcia kredytu we frankach jest złożona. Istnieją różne typy umów, jakie banki zawierały ze swoimi klientami. W tych umowach mogą występować rozmaite klauzule abuzywne (klauzule niedozwolone). Określenie, jak będzie wyglądał pozew przeciwko bankowi, wymaga przeanalizowania umowy z konkretnym bankiem. Niezależnie od tego, złożenie pozwu przeciwko bankowi z reguły będzie korzystne dla kredytobiorcy.

Co można zyskać składając pozew przeciwko bankowi? Kliknij i zobacz przykładowe wyliczenia

Rodzaje kredytów frankowych

Rozróżnia się trzy typu kredytów, zaciąganych w walucie obcej (w tym przypadku skupimy się na franku szwajcarskim), a mianowicie:

– kredyt walutowy – w tego rodzaju kredycie zarówno wypłata kredytu, jak i jego spłata odbywa się w walucie obcej,

– kredyt indeksowany do franka szwajcarskiego – wysokość udzielonego kredytu wyrażona jest w polskich złotych. Bank tuż przed wypłatą kredytu przeliczał kwotę zobowiązania na franki szwajcarskie, w związku z czym klient jest zobowiązany spłacić kwotę w walucie obcej,

– kredyt denominowany do franka szwajcarskiego – wysokość udzielonego kredytu wyrażona jest we franku szwajcarskim (choć środki są wypłacane klientowi w złotówkach). Tuż przed wypłatą kredytu bank przeliczał wyrażoną we frankach kwotę udzielonego kredytu na złotówki.

Czego można dochodzić od banku?

  • nieważność umowy

  • zwrot pieniędzy w związku z nieważnością

  • odfrankowanie” kredytu

 

Jak zostanie rozliczony kredyt frankowy po wyroku sądu (nieważność)

Sprawa jest niejednoznaczna. Aktualnie w tym zakresie funkcjonują dwa stanowiska sądów:

Teoria dwóch kondykcji – dwa roszczenia

  1. Pierwsze roszczenie: frankowicz żąda od banku wszystkich wpłaconych pieniędzy (w tym sumy spłaconych rat, wartości prowizji za udzielenie kredytu itd)

  1. Drugie roszczenie: bank żąda od kredytobiorcy zwrotu udzielonego kredytu

Zgodnie z teorią dwóch kondykcji każdej ze stron umowy kredytu (tzn. bankowi i kredytobiorcy, tzw. frankowiczowi) przysługuje odrębne roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Tłumacząc to na prostszy język – jeżeli sąd oceni umowę za nieważną, bank powinien zwrócić klientowi wpłacone przez niego środki (tzn. wszystko, co klient wpłacił do banku z tytułu spłaty rat i innych opłat, np. prowizję bankową za udzielenie kredytu, etc). Bank może natomiast domagać się od swojego klienta zwrotu środków przekazanych mu w dniu wypłaty kredytu.

Teoria salda:

Kredytobiorca dostaje zwrot nadpłaconego kredytu od banku

Zgodnie z tą teorią między stronami umowy kredytowej występuje jedno roszczenie. Stanowi nadpłatę ponad różnicę pomiędzy następującymi kwotami: wypłaconą przez Bank w dniu wypłaty kredytu i wpłaconą do Banku przez klienta w związku ze spłatą kredytu oraz kosztów jego zaciągnięcia. Roszczenie to przysługujące stronie, której świadczenie (wpłaty) miało wyższą wysokość.

Mówiąc prościej, jeżeli klient wpłacił do banku więcej środków niż dostał w dniu wypłaty kredytu, może pozwać bank o zwrot tylko nadpłaty.

Uwaga!

Do rozliczenia kredytu, w każdym z powyższych podejść (teorii), bierzemy pod uwagę wartości w złotych polskich, a nie w walucie obcej. (wartości w walucie obcej przy kredycie walutowym przelicza się na złotówki po kursie, po którym przeliczane były one w przeszłości przez bank).

Czy odfrankowanie czy nieważność, jakie roszczenie można wybrać i jakie roszczenie wybierze Sąd

Wcześniej było to przedmiotem dyskusji. Kwestię tę rozstrzygnął Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 3 października 2019 r. wydanym w sprawie C – 260/18 (K.K. Dziubak p-ko Polsce). Trybunał wskazał, że usuniętych z umowy klauzul abuzywnych nie można zastępować przepisami prawa krajowego o charakterze ogólnym. Oznacza to, że klauzule umowne uznane za abuzywne należy traktować tak, jakby ich w umowie kredytowej w ogóle nie było. Dlatego Sąd nie może z własnej inicjatywy poszukiwać treści innej klauzuli, którą mógłby zastąpić nieważną klauzulę. W orzeczeniu tym Trybunał dał również powodom swobodę decydowania czy chcą ofrankowania, czy w przypadku abuzywności klauzul chcą ofrankowania umowy kredytu, czy uznania umowy kredytu za nieważną i rozliczenia wpłaconych rat.

Konieczne jest, aby roszczenie przeciwko bankowi wyliczyć i uzasadnić bardzo precyzyjnie, by w konsekwencji nie narazić się na przegranie sprawy lub też konieczność zwrotu bankowi części kosztów zastępstwa procesowego. Dlatego każda umowa powinna być przeanalizowana indywidualnie.

Jakie są szanse na wygraną z bankiem w sprawie o kredyt frankowy?

W ostatnich latach liczba spraw wygranych przez frankowiczów rośnie w ogromnym tempie. Pomógł w tym wyżej wspomniany wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE. Nie oznacza to jednak, że wszystko jest jasne i przejrzyste.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych pojawiają się ciągle rozbieżności w interpretacji przepisów prawa (dotyczących np. zastosowania teorii dwóch kondykcji albo teorii salda). W szczególności dotyczy to sądów z różnych miast. Z uwagi na to niejednolite stanowisko sądów w sprawach tzw. kredytów frankowych Sąd Najwyższy planuje wydać stosowną intepretację, która ułatwi innym sądom rozpoznawanie tego typu spraw. Aktualnie wydanie orzeczenia Sądu Najwyższego planowane jest na kwiecień 2021 r. Poniżej kilka słów nt. Uchwały Sądu Najwyższego w tej sprawie.

Uchwała Sądu Najwyższego w sprawie kredytów frankowych

Wniosek o wydanie Uchwały Sądu Najwyższego w sprawie niejednolitości orzeczeń sądów w sprawach frankowych został przedstawiony Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego przez Pierwszą Prezes Sądu Najwyższego w dniu 29 stycznia 2021 r. Celem było rozstrzygnięcie budzących wątpliwości zagadnień prawnych i ujednolicenie orzecznictwa w tych sprawach (kredytów denominowanych w walucie obcej lub indeksowanych do waluty obcej).

Sprawa ma zostać rozpoznana przez pełny skład Izby Cywilnej Sądu Najwyższego i mieć rangę uchwały z mocą zasady prawnej. Oznacza to, że będzie on wiążący dla Sądu Najwyższego we wszystkich indywidualnych sprawach rozpoznawanych przez ten Sąd. W konsekwencji sądy okręgowe i apelacyjne będą co do zasady orzekać zgodnie z tą uchwałą.

Uchwała ta może ostatecznie przechylić szale na korzyść frankowiczów.

Aktualnie obserwujemy, że Banki powoli przygotowują się na możliwość przegrania spraw, zwiększają rezerwy pieniężne i łagodzą swoje stanowisko względem ugód, wobec których do tej pory były niechętne. Tutaj trzeba pamiętać, aby nie podpisywać od razu ugody podsuniętej przez bank. Wcześniej trzeba ją ocenić, najlepiej pod okiem doświadczonego prawnika.

korzysci

Co można zyskać składając do sądu pozew? – przykładowe wyliczenia

Przykładowe założenia na potrzeby zobrazowania wyliczeń (wg stanu na 31 grudnia 2020 r.):

  • w 2008 r. został zaciągnięty kredyt denominowany 226 207 CHF (446 891 zł – kwota kredytu w PLN),

  • kurs kupna CHF z daty zaciągnięcia kredytu wynosił 2,0640 CHF

  • marża kredytu, która zostanie doliczona do stawki LIBOR 3M CHF wynosiła 1,40 %

  • okres kredytowania – 30 lat

  • raty równe

  • wartość połowy spreadu – 3%

Wariant I (najkorzystniejszy)

Przy nieważności umowy zakładamy, że strony mają sobie nawzajem zwrócić to co otrzymały w wykonaniu tej umowy. Nie jest brane pod uwagę przedawnienie. Ujemna nadpłata kredytu oznacza konieczność zwrotu do banku tej kwoty.

Aktualna wysokość zadłużenia w CHF – brak

Aktualna wysokość zadłużenia w PLN – 466 891,00 PLN

Suma należnych rat kredytu – brak

Suma zapłaconych rat kredytu – 406 506,70 PLN

Nadpłata kredytobiorcy – – (minus) 60 324,30 PLN

Zmniejszenie salda zadłużenia w porównaniu do roszczenia banku – 569 366,60 PLN

Łączna korzyść kredytobiorcy – 569 366,60 PLN

Z powyższego wynika, że dzięki nieważności kredytu, konsument może zyskać ponad pół miliona złotych zaledwie po 12 latach spłaty kredytu. Biorąc pod uwagę, że czas trwania kredytów to zwykle ok 30 lat, zysk klienta może być de facto znacznie wyższy.

Wariant II

Przy umowie bez indeksacji zakładamy, że umowa musi być wykonywana dalej, bez powiązania z kursem waluty obcej, ale przy zachowaniu oprocentowania określonego umową.

Aktualna wysokość zadłużenia w CHF – brak

Aktualna wysokość zadłużenia w PLN – 305 623,50 PLN

Suma należnych rat kredytu – 230 017,32 PLN

Suma zapłaconych rat kredytu – 406 506,70 PLN

Nadpłata kredytobiorcy – 176 549,37 PLN

Zmniejszenie salda zadłużenia w porównaniu do roszczenia banku – 324 067,41 PLN

Łączna korzyść kredytobiorcy – 500 616,78 PLN

Wariant III

Rozliczenie kredytu, gdyby od początku był to kredyt złotowy, tj. oprocentowany wg stawki WIBOR z marżą jak w umowie. Jeżeli nadpłata kredytobiorcy jest ujemna, to oznacza, że suma rat kredytu złotowego byłaby wyższa niż kwoty zapłacone przez kredytobiorcę „frankowego”

Aktualna wysokość zadłużenia w CHF – brak

Aktualna wysokość zadłużenia w PLN – 336 651,39 PLN

Suma należnych rat kredytu – 365 014,99 PLN

Suma zapłaconych rat kredytu – 406 506,70 PLN

Nadpłata kredytobiorcy – 41 551,71 PLN

Zmniejszenie salda zadłużenia w porównaniu do roszczenia banku – 293 039,51 PLN

Łączna korzyść kredytobiorcy – 334 591,22 PLN

Wariant IV

Rozliczenie kredytu przy założeniu, że umowa jest w całości uczciwa i ważna.

Aktualna wysokość zadłużenia w CHF – 147 729,84 CHF

Aktualna wysokość zadłużenia w PLN – 629 690,90 PLN

Suma należnych rat kredytu – 406 506,70 PLN

Suma zapłaconych rat kredytu – 406 506,70 PLN

Nadpłata kredytobiorcy – brak

Zmniejszenie salda zadłużenia w porównaniu do roszczenia banku – brak

Łączna korzyść kredytobiorcy – brak

Wynika z tego, że klient w sporze z bankiem może zaoszczędzić ogromną ilość pieniędzy. Ze statystyk wynika, że obecnie ok 90% spraw frankowych jest wygrywanych przez klientów. Oczywiście każdą umowę trzeba ocenić oraz przeliczyć indywidualnie. Jest to niezwykle trudne i czasochłonne, a dla osoby niemającej doświadczenia prawnego – niewykonalne. Z tego względu osoby zainteresowane zapraszam do kontaktu telefonicznie bądź mailowo.